Czy TFI zdominują rynek PPK? Jest to bardzo prawdopodobne

      
    
Niezależnie o finansach / 2019-03-19 / autorzy: Maciej Rogala

Pierwotna wersja ustawy o ppk przewidywała tylko jedną formę prowadzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych – fundusz inwestycyjny otwarty zarządzany przez TFI. Ostateczna wersja przepisów dopuszcza aż 4 formy i tyle samo rodzajów instytucji finansowych mających uprawnienia do oferowania PPK. Wszystko wskazuje jednak na to, że rynek zostanie zdominowany przez TFI, z korzyścią dla uczestników Pracowniczych Planów Kapitałowych.

W Polsce mamy dość długą historię oferowania prywatnych form planów emerytalnych, w których ich uczestnicy lub sponsorzy (pracodawcy) mogą korzystać z ulg i zachęt podatkowych.

Już w 1996 roku, czyli na 3 lata przed wejściem w życie przepisów umożliwiających oferowanie Pracowniczych Planów Emerytalnych, pracodawcy mogli sponsorować swoim pracownikom plan emerytalny i korzystać z ulgi w składkach na ZUS, a także wliczając składki w koszty uzyskania przychodu. Niestety pracodawcy mogli zaoferować pracownikom program wyłącznie w formie grupowego ubezieczenia na życie, które w większości wypadków oferowały przede wszystkim ochronę ubezpieczeniową, co więcej bez wyodrębnionej części inwestycyjnej polisy. 

Trzy lata później, w 1999 roku, weszły w życie przepisy ustawy o pracowniczych programach emerytalnych przewidujące 4 formy prowadzenia programów. W pierwszych latach funkcjonowania PPE dominowała forma ubezpieczeniowa.

Jednak dzisiaj, po 20 latach funkcjonowania rynku podlegającego bardzo silnej konkurencji, zdecydowanym liderem w oferowaniu PPE okazały się towarzystwa funduszy inwestycyjnych. W formie zarządzania zagranicznego nie ma ani jednego programu, a spośród kilku pracowniczych towarzystw emerytalnych na rynku utrzymały się jedynie dwa PrTE. Natomiast wśród noworejestrowanych PPE w ponad 95 procentach podmiotem zarządzającym jest TFI.

W okresie ponad 20 lat, rynek planów emerytalnych oferowanych przez pracodawcę przeszedł od monopolu firm ubezpieczeniowych – wynikającego z obowiązujących wówczas przepisów, do niemal pełnej dominacji TFI w rezultacie rynkowej walki na bardzo konkurencyjnym rynku.

Ćwierć wieku temu emerytura była kojarzona z ubezpieczeniem (emerytalnym), natomiast dzisiaj, przynajmniej w opinii pracodawców - jako sponsorów planów emerytalnych - najlepszym wehikułem budowania dodatkowego kapitału emerytalnego jest fundusz inwestycyjny, czyli instytucja w stu procentach skoncentrowana tylko na jednym celu działalności – długoterminowemu pomnażaniu kapitału uczestników poprzez inwestowanie na rynkach finansowych.

Jeszcze nie znamy ostatecznej liczby podmiotów finansowych, które zdecydują się na oferowanie Pracowniczych Planów Kapitałowych. Jednak ze wstępnych deklaracji wynika, że tych instytucji będzie około 30. Wśród nich są tylko dwie firmy ubezpieczeniowe i dwa powszechne towarzystwa emerytalne; pozostałe podmioty to towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Wymowne jest również to, że dwie firmy ubezpieczeniowe i jedno z PTE deklarujących chęć uczestnictwa w rynku należą do grup finansowych, które nie mają w Polsce własnego TFI; chcąc zaistnieć na rynku PPK, nie mogły wybrać formy funduszu inwestycyjnego. Tylko jeden podmiot zdecydował się na zaoferowanie PPK w formie innej niż TFI, mając jednocześnie ten podmiot w grupie. Jednak w tym przypadku zdecydował się zaoferowanie PPK w obu formach .

Rozszerzenie możliwych form PPK w trakcie prac legislacyjnych prawdopodobnie nie będzie miało wpływu na kształt rynku, na którym dominować będzie jedna instytucja finansowa – towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Jestem przekonany, że będzie to tylko z korzyścią dla uczestników PPK i nie wpłynie na ograniczenie konkurencyjności na tym rynku.


Maciej Rogala - doświadczony konsultant i szkoleniowiec, specjalizujący się w funduszach inwestycyjnych i dobrowolnych planach emerytalnych. Prowadzi firmę doradczo-szkoleniową EDINEM – Edukacja Inwestycyjna i Emerytalna. Jest autorem czterech książek, w tym trzech poradników inwestycyjnych: Otwarte fundusze inwestycyjne. Zasady są proste (2006 rok), Rozważny inwestor. Daj sobie radę (2010 rok) oraz III filar Twojej Emerytury. Przygotuj dobry plan na lepszą przyszłość (listopad 2011). 

Niniejszy materiał jest opinią eksperta i odzwierciedla jego osobiste poglądy.
Spółka nie ponosi odpowiedzialności za trafność oraz kompletność przekazywanych przez eksperta informacji.
Opinie ekspertów odzwierciedlają ich osobiste poglądy i nie należy interpretować ich jako opinii lub stanowiska Generali Investments TFI S.A.