Przegląd tygodnia

      
    
Przegląd tygodnia Generali Investments
Aktualności / 2026-11-16 / autorzy: Piotr Minkina
Print

Najważniejsze informacje z minionego tygodnia

1. Polska – inflacja CPI
Zgodnie z Informacją sygnalną podaną przez GUS inflacja CPI w październiku 2026 r. obniżyła się do 3,5% r/r z 4,1% r/r odnotowanych we wrześniu, a ceny konsumpcyjne spadły o 0,4% m/m. Głównym źródłem dezinflacji były ceny transportu, które spadły o 6,1% m/m, obniżając CPI o 0,69 pkt proc. Decydujące znaczenie miał silny spadek cen paliw do prywatnych środków transportu (-9,7% m/m). W przeciwnym kierunku oddziaływały koszty użytkowania mieszkań (+1,0% m/m), w tym wzrost cen węgla (+11,2% m/m) i centralnego ogrzewania (+2,3% m/m), a także wyższe ceny żywności (+0,4% m/m), zwłaszcza warzyw i owoców. W ujęciu rocznym głównymi źródłami inflacji pozostają transport (+10,4% r/r) oraz użytkowanie mieszkania (+5,7% r/r).

Struktura danych wskazuje, że presja cenowa przesuwa się z towarów do usług. Ceny usług rosły o 4,9% r/r wobec 2,9% r/r dla towarów, co świadczy o utrzymującej się podwyższonej inflacji bazowej związanej z krajowymi kosztami pracy.

Źródło: GUS. Opracowanie własne.

Źródło: GUS. Opracowanie własne.

2. Polska – PKB
Według szybkiego szacunku opublikowanego przez GUS polska gospodarka wzrosła w III kwartale 2026 r. o 3,5% r/r wobec 4,0% r/r w analogicznym okresie ubiegłego roku. Odczyt oznacza spowolnienie względem bardzo silnego wyniku z II kwartału (4,1% r/r), ale jednocześnie potwierdza utrzymywanie się tempa wzrostu PKB wyraźnie powyżej potencjalnego tempa wzrostu gospodarki. Dane wyrównane sezonowo pokazują wzrost PKB o 0,8% kw/kw, po wzroście o 1,1% w II kwartale. Oznacza to, że aktywność gospodarcza nadal rośnie w solidnym tempie, choć nieco wolniej niż w pierwszej połowie roku.

Roczna dynamika PKB wyrównanego sezonowo wyniosła 3,6% r/r wobec 4,0% r/r kwartał wcześniej. W szerszym kontekście dane wpisują się w obserwowany od początku roku obraz gospodarki napędzanej głównie przez popyt krajowy. Realny PKB w kolejnych kwartałach 2026 r. wzrastał o 3,7%, 4,1% i 3,5% r/r, co wskazuje na utrzymywanie się relatywnie wysokiej aktywności konsumpcyjnej i inwestycyjnej, mimo wciąż restrykcyjnych realnych stóp procentowych. Tempo wzrostu PKB najprawdopodobniej osiągnęło już lokalny szczyt w II kwartale i w najbliższych kwartałach będzie stopniowo zbliżać się do bardziej zrównoważonych poziomów.

Źródło: GUS. Opracowanie własne.

Źródło: GUS. Opracowanie własne.

3. USA – inflacja CPI
Wg BLS inflacja konsumencka w USA pozostaje podwyższona. W październiku wskaźnik CPI-U wzrósł o 0,4% m/m po 0,6% m/m we wrześniu. Głównymi źródłami wzrostu cen były koszty mieszkania, żywność oraz energia. Z punktu widzenia Fed kluczowe jest utrzymanie inflacji bazowej na poziomie 0,3% m/m już trzeci miesiąc z rzędu. Oznacza to brak dalszego przyspieszenia presji cenowej, ale również brak wyraźnego postępu w kierunku celu inflacyjnego. Szczególnie uporczywa pozostaje inflacja usługowa.

Największy wkład do wzrostu CPI nadal wnosi komponent mieszkaniowy, który zwiększył się o 0,3% m/m i odpowiadał za ponad 30% miesięcznego wzrostu indeksu. Wysokie pozostają również wzrosty cen usług transportowych (+0,8% m/m), opieki zdrowotnej (+0,3% m/m) oraz ubezpieczeń komunikacyjnych (+0,7% m/m). Wpływ energii pozostał dodatni, choć znacznie słabszy niż miesiąc wcześniej. Indeks energii wzrósł o 0,7% m/m po 5,2% m/m we wrześniu, co sugeruje stopniowe wygasanie wcześniejszego szoku paliwowego.                        

BLS dodatkowo poinformowało, że nie zebrało danych ankietowych za październik 2025 r. z powodu braku środków budżetowych w tamtym okresie. W przypadku większości szeregów danych dotyczących wskaźnika CPI, BLS nie mogło opublikować wskaźników za październik 2025 r. W związku z tym BLS nie może opublikować 12-miesięcznych zmian procentowych za październik 2026 r. dla wskaźników, dla których dane za październik 2025 r. są niedostępne.

Gdyby jednak te dane próbować estymować w taki sposób, że przyjmujemy, że trend indeksu inflacji z perspektywy czasu był w tamtym okresie dodatni i za brakującą wartość indeksu przyjąć średnią jego wartość z wartości z września 2025 r. i listopada 2025 r., to w ten sposób szacowana roczna stopa inflacji oscylowałaby w okolicach 3,90% r/r. Na wykresach dane w ujęciu r/r prezentowane są w oparciu o estymację.

Źródło: BLS. Opracowanie własne.

Źródło: BLS. Opracowanie własne.

Źródło: BLS. Opracowanie własne.

4. USA – nastroje małych przedsiębiorców
Raport opublikowany przez NFIB pokazuje, że sektor małych przedsiębiorstw w USA pozostaje odporny, choć nadal funkcjonuje w otoczeniu wysokiej inflacji i restrykcyjnych warunków finansowania. Indeks optymizmu NFIB obniżył się jedynie nieznacznie do 97,8 pkt., pozostając blisko długoterminowej średniej, natomiast indeks niepewności spadł do najniższego poziomu od końca 2025 r., co wskazuje na stopniową poprawę nastrojów przedsiębiorców.

Najważniejszym wnioskiem z raportu jest utrzymująca się bardzo napięta sytuacja na rynku pracy. Odsetek firm niezdolnych do obsadzenia wakatów wzrósł do 36%, a niemal połowa przedsiębiorstw prowadzących rekrutację nadal zgłasza niedobór odpowiednich kandydatów. Towarzyszy temu wzrost planów podwyżek wynagrodzeń, co wskazuje na utrzymywanie się presji płacowej.

Jednocześnie przedsiębiorstwa coraz częściej planują podwyżki cen. Saldo przedsiębiorstw podnoszących ceny wzrosło do 33%, natomiast saldo firm planujących dalsze podwyżki cen w ciągu najbliższych trzech miesięcy zwiększyło się do 37%. Tym samym saldo firm zamierzających podnieść ceny w najbliższych miesiącach wzrosło do najwyższego poziomu od 2022 r., co sugeruje, że presja inflacyjna pozostaje silna pomimo wcześniejszego spowolnienia inflacji. Odczyt jest zbieżny z ostatnimi wskazaniami presji cenowej przez indeksy ISM. Wśród głównych źródeł wzrostu kosztów przedsiębiorcy wymieniają energię, transport, materiały, ubezpieczenia oraz skutki ceł importowych.

Popyt pozostaje relatywnie stabilny, jednak nie przekłada się na poprawę rentowności firm. Oczekiwania dotyczące sprzedaży utrzymują się na dodatnich poziomach, ale wskaźnik zysków przedsiębiorstw pogorszył się, wskazując na narastającą presję kosztową i trudności z pełnym przenoszeniem wyższych kosztów na klientów. Raport sygnalizuje również utrzymywanie restrykcyjnych warunków kredytowych. Wysokie koszty finansowania ograniczają aktywność inwestycyjną, czego przejawem są słabsze plany wydatków kapitałowych oraz ostrożne podejście do budowy zapasów.

Z perspektywy makroekonomicznej raport jest umiarkowanie jastrzębi dla Fed. Dane potwierdzają odporność gospodarki i rynku pracy, ale jednocześnie wskazują na utrzymywanie się presji płacowej i cenowej, co wspiera scenariusz dłuższego utrzymywania stóp procentowych na podwyższonych poziomach. Jednocześnie pogarszająca się rentowność przedsiębiorstw i słabsze plany inwestycyjne sugerują stopniowe hamowanie aktywności gospodarczej w kolejnych kwartałach.

Źródło: NFIB, Bloombeerg. Opracowanie własne.

5. Chiny – PPI
Dane National Bureau of Statistics China o cenach producentów za październik 2026 r. wskazują na dalsze nasilenie presji kosztowej w sektorze przemysłowym. Wskaźnik cen producentów (PPI) wzrósł do 5,7% r/r z 5,0% miesiąc wcześniej, a w ujęciu miesięcznym zwiększył się o 0,7%. Oczekiwania kształtowały się na poziomie 5,3% r/r (Bloomberg). Jeszcze szybciej rosły ceny dóbr i surowców nabywanych przez przedsiębiorstwa, czego odzwierciedleniem był wzrost indeksu cen zakupów producentów do 7,9% r/r oraz 1,1% m/m.

Dane potwierdzają, że chiński przemysł pozostaje pod silnym wpływem rosnących cen energii i surowców. Źródłem wzrostu PPI pozostają przede wszystkim sektory surowcowe i energetyczne. Ceny w górnictwie wzrosły o 27,9% r/r, w wydobyciu ropy i gazu o 35,0% r/r, a w górnictwie węglowym o 36,6% r/r. Silne wzrosty odnotowano również w przemyśle chemicznym, metalach nieżelaznych oraz sektorze przetwórstwa paliw. Wskazuje to, że inflacja koncentruje się głównie w początkowych etapach łańcucha produkcyjnego i ma charakter kosztowy. Na szczególną uwagę zasługuje wzrost kosztów zakupu energii i surowców przez przedsiębiorstwa. Ceny paliw i energii wzrosły o 18,6% r/r, surowców chemicznych o 16,8% r/r, a metali nieżelaznych o 16,7% r/r. Sugeruje to, że presja kosztowa może utrzymywać się również w kolejnych miesiącach, zwłaszcza jeśli ceny surowców na rynku globalnym pozostaną wysokie

6. Chiny – CPI
Jak podaje National Bureau of Statistics China dane o inflacji konsumenckiej w Chinach za październik 2026 r. potwierdzają, że presja cenowa po stronie popytu pozostaje bardzo ograniczona. Wskaźnik CPI wzrósł o 0,7% r/r, natomiast w ujęciu miesięcznym ceny pozostały bez zmian. Oczekiwania analityków kształtowały się na poziomie 0,8% r/r. Średnia inflacja od początku roku wynosi jedynie 0,9%, co wskazuje, że popyt krajowy nadal pozostaje relatywnie słaby pomimo działań stymulacyjnych podejmowanych przez władze. Głównym czynnikiem obniżającym inflację pozostają ceny żywności, które spadły o 2,9% r/r. Jednocześnie inflacja bazowa, po wyłączeniu cen żywności i energii, wyniosła jedynie 0,8% r/r, co dodatkowo potwierdza ograniczoną presję popytową w gospodarce. Wzrost cen koncentruje się przede wszystkim w wybranych usługach oraz kategoriach związanych z transportem i energią. Ceny w kategorii transportu i komunikacji wzrosły o 5,5% r/r, głównie za sprawą wzrostu cen paliw o 20,2% r/r. Umiarkowanie rosły również ceny usług medycznych oraz usług związanych z turystyką i rekreacją, co sugeruje stopniową poprawę aktywności w części sektora usług. W ujęciu miesięcznym spadek cen żywności o 1,0% został zrównoważony przez wzrost cen w transporcie i telekomunikacji, w efekcie czego wskaźnik CPI pozostał na niezmienionym poziomie względem września.

Dane wskazują, że wzrost cen pozostaje bardzo nierównomierny i nie znajduje szerokiego odzwierciedlenia w większości kategorii konsumpcyjnych. Z perspektywy makroekonomicznej publikacja potwierdza utrzymywanie się w Chinach środowiska niskiej inflacji i słabego popytu wewnętrznego. Szczególnie istotne jest zestawienie tych danych z wcześniejszym odczytem PPI, który wzrósł do 5,7% r/r. Oznacza to, że koszty producentów rosną znacznie szybciej niż ceny płacone przez konsumentów, co ogranicza marże przedsiębiorstw i świadczy o wciąż niewystarczającym popycie krajowym. W konsekwencji dane wspierają oczekiwania dalszego łagodzenia polityki gospodarczej oraz działań władz w Pekinie ukierunkowanych na pobudzenie konsumpcji i wzrostu gospodarczego

7. Chiny – bilans handlowy
Październikowe dane General Administration of Customs of China (GACC) wskazują, że chiński handel zagraniczny pozostaje jednym z głównych motorów wzrostu gospodarczego. W październiku wartość wymiany handlowej osiągnęła 4,87 bln juanów, rosnąc o 31,2% r/r. Eksport zwiększył się o 28,7%, a import o 34,7%, co przełożyło się na nadwyżkę handlową w wysokości 712,8 mld juanów. W okresie styczeń-październik handel zagraniczny wzrósł o 20,0% r/r, przy czym import (+23,6%) rósł szybciej niż eksport (+17,6%).

Struktura geograficzna handlu potwierdza dalsze przesuwanie się centrum ciężkości chińskiej wymiany handlowej w kierunku Azji. Obroty z ASEAN wzrosły od początku roku o 29,6%, znacząco szybciej niż z Unią Europejską (+13,1%) czy Stanami Zjednoczonymi (+11,0%). Szczególnie dynamicznie rosła wymiana z Wietnamem, Tajlandią i Singapurem, a handel z państwami RCEP zwiększył się o 33,7%. Głównym źródłem wzrostu pozostają sektory technologiczne. W okresie styczeń-październik eksport produktów wysokich technologii wzrósł o 47,9%, komputerów i komponentów o 60,6%, a układów scalonych aż o 111,1%. Bardzo silny pozostawał również eksport samochodów (+52,2%). Równie mocny był import dóbr technologicznych. Wartość importowanych układów scalonych wzrosła o 65,1%, komputerów i komponentów o 136,7%, a produktów wysokich technologii o 50,8%. Jednocześnie utrzymywał się wysoki popyt na surowce przemysłowe, zwłaszcza rudę miedzi i miedź rafinowaną.

Choć polityka handlowa Stanów Zjednoczonych od 2018 r. miała ograniczyć dostęp chińskich producentów do rynku amerykańskiego, dane General Administration of Customs of China (GACC) nadal pokazują, że skutkiem nie było trwałe osłabienie chińskiego eksportu, lecz głęboka reorganizacja globalnych łańcuchów dostaw. Chiny w coraz większym stopniu wykorzystują kraje trzecie jako ogniwa pośredniczące pomiędzy własną bazą przemysłową a odbiorcami końcowymi w USA i innych gospodarkach rozwiniętych. Zamiast eksportować gotowy produkt bezpośrednio do Stanów Zjednoczonych chińskie firmy coraz częściej wysyłają komponenty, podzespoły i półprodukty do państw Azji Południowo-Wschodniej, gdzie następuje montaż końcowy lub dalsze przetworzenie, po czym wyroby są eksportowane dalej jako produkty lokalne. Mechanizm ten jest w dużej mierze zgodny z obowiązującymi regułami handlu międzynarodowego i znacznie trudniejszy do ograniczenia niż klasyczny eksport bezpośredni.

 

W tym tygodniu:

  • Polska: inflacja bazowa
  • Strefa euro: ZEW, CPI, produkcja przemysłowa
  • USA: ceny imporcie i eksporcie, sprzedaż detaliczna, produkcja przemysłowa, leading index, sentyment
  • Chiny: produkcja przemysłowa, sprzedaż detaliczna
  • Japonia: PPI, PKB, dane z przemysłu, bilans handlowy