Przegląd tygodnia

Aktualności / 2026-05-18 / autorzy: Piotr Minkina

Najważniejsze informacje z minionego tygodnia

1. Polska – inflacja CPI
Wg GUS poziom wzrostu cen mierzony indeksem CPI wzrósł w kwietniu o 3,2 r/r. GUS potwierdził wcześniejszy odczyt. W ujęciu miesięcznym ceny wzrosły o 0,6%. Dynamiki większości kategorii wykazywały wartości znacząco wyższe niż górny przedział celu Narodowego Banku Polskiego. Wzrost cen nadal był wyraźnie wyższy w usługach. Na taki stan rzeczy mógł przełożyć się wzrost cen paliw, który został przez przedsiębiorców wprost przeniesiony na ceny dóbr i usług końcowych. W przypadku zmian cen transportu ustawa CPN złagodziła nieco wpływ rosnących cen ropy naftowej w wyniku wojny w Zatoce Perskiej. Dodatkowym impulsem mógł być również wyższy popyt związany ze zjawiskiem kupowania „na zapas” oraz część sztywnego popytu odłożonego z miesięcy zimowych na wiosenne i przesuniętego ze względu na późniejszy względem lat poprzednich wzrost temperatur. Nie bez znaczenia pozostaje również wpływ największej od 1951 (wg IMGiW) wiosennej suszy.

Źródło: GUS. Opracowanie własne.

Źródło: GUS. NBP. Opracowanie własne.

2. Świat – El Niño
Na podstawie dostępnych projekcji ENSO, w tym danych prezentowanych w materiałach wizualnych oraz prognoz ośrodków klimatycznych, rok 2026 charakteryzuje się wysokim prawdopodobieństwem przejścia w drugiej połowie roku z fazy neutralnej układu ENSO do fazy El Niño. Aktualne warunki w równikowej części Pacyfiku pozostają neutralne, jednak obserwowane zmiany temperatur powierzchni oceanu oraz sygnały atmosferyczne wskazują na szybkie przejście do fazy ciepłej. Szacunki probabilistyczne wskazują na około 70%–82% prawdopodobieństwa wystąpienia El Niño już w okresie wiosenno‑letnim oraz ponad 90% w miesiącach jesiennych, przy utrzymaniu się zjawiska w sezonie zimowym 2026/2027. Z prawdopodobieństwem około 50% miałoby być do zjawisko przynajmniej silne. Generalnie w takich okresach w Polsce występowało podwyższone ryzyko pojawiania się silniejszych zjawisk pogodowych i powodzi związanych z tworzeniem się niżów genueńskich. Wystąpienie tego zjawiska może negatywnie odbić się na plonach zbóż, które zakłada się, że będą niższe ze względu na wiosenną suszę.

Źródło: NOAA. Opracowanie własne.

3. USA – inflacja CPI
Zgodnie z komunikatem Bureau of Labor Statistics (BLS) indeks CPI wzrósł w kwietniu o 0,6% w ujęciu miesięcznym (po wzroście o 0,9% w marcu), natomiast w ujęciu rocznym dynamika cen wyniosła 3,8%. Oczekiwania kształtowały się na poziomie 3,7% r/r. Najświeższy odczyt wskazuje na przyspieszenie rocznej dynamiki cen w porównaniu z poprzednim miesiącem, kiedy wskaźnik wynosił 3,3%. Jednocześnie inflacja bazowa, wyłączająca żywność i energię, ukształtowała się na poziomie 0,4% miesiąc do miesiąca oraz 2,8% r/r. Dane miesięczne pokazują kontynuację wzrostów w szerokim zakresie kategorii konsumpcyjnych, przy czym ich intensywność była zróżnicowana między segmentami koszyka inflacyjnego. Struktura zmian cen wskazuje na istotny wkład komponentu energii, którego indeks wzrósł w kwietniu o 3,8%, odpowiadając za ponad 40% całkowitego miesięcznego przyrostu wskaźnika ogółem. Jest to oczywiście rezultat wyższych cen paliw związany z wojną w Zatoce Perskiej. W ujęciu rocznym ceny energii były wyższe o 17,9%. Równolegle odnotowano wzrost indeksu żywności o 0,5% miesiąc do miesiąca (w tym 0,7% dla żywności w gospodarstwach domowych), a także wzrost indeksu schronienia o 0,6%. W ujęciu rocznym widoczna jest również zmiana w relacji między głównymi składowymi inflacji: wzrost indeksu ogółem o 3,8% obejmuje komponent żywności (3,2%), energii (17,9%) oraz inflacji bazowej (2,8%). Dane miesięczne oraz roczne wskazują tym samym na zróżnicowanie dynamiki cen pomiędzy poszczególnymi grupami dóbr i usług, przy wyraźnie wyższej zmienności komponentów związanych z energią w porównaniu z pozostałymi kategoriami.

Źródło: BLS. Opracowanie własne.

4. USA – inflacja trwała i elastyczna
W kontekście powyżej opisanego najnowszego odczytu CPI dla kwietnia 2026 dane Atlanta Fed wskazują na wyraźne zróżnicowanie dynamiki pomiędzy tymi dwiema kategoriami. Wskaźnik cen „sticky” (inflacji sztywnej) wzrósł o 3,1% rok do roku, podczas gdy wskaźnik cen „flexible” (inflacji elastycznej) zwiększył się o 5,6% rok do roku. Jednocześnie krótkookresowe zmiany annualizowane pokazują silną zmienność segmentu elastycznego (17,6% w ujęciu miesięcznym zannualizowanym) wobec bardziej umiarkowanej dynamiki segmentu „sticky” (4,6%). Relacja między tymi wskaźnikami koresponduje ze strukturą zmian odnotowanych w danych BLS, gdzie znaczną część miesięcznego wzrostu CPI generował komponent energii, czyli kategoria typowo zaliczana do cen elastycznych, charakteryzujących się wysoką częstotliwością dostosowań. Z perspektywy dekompozycji Atlanta Fed oznacza to, że impulsy krótkookresowe są silniej widoczne w segmencie „flexible”, natomiast segment „sticky” odzwierciedla bardziej stopniowe dostosowanie cen w innych częściach koszyka CPI. Ceny „sticky” obejmują dobra i usługi, których ceny zmieniają się relatywnie rzadko, a więc reagują z opóźnieniem na bieżące zmiany warunków ekonomicznych. W konstrukcji tego wskaźnika wykorzystuje się podzbiór koszyka CPI, w którym korekty cen są sporadyczne, co sprawia, że uwzględniają one w większym stopniu oczekiwania dotyczące przyszłej inflacji. Z kolei komponent „flexible” obejmuje ceny zmieniające się często, które reagują szybciej na krótkookresowe wahania podaży i popytu.

Źródło: AtlantaFED. Opracowanie własne.

5. USA – inflacja PPI
Według danych opublikowanych przez Bureau of Labor Statistics wskaźnik cen producentów PPI (PPI Final Demand) wzrósł w kwietniu o 1,4% w ujęciu miesięcznym (po wzrostach o 0,7% w marcu i 0,6% w lutym), natomiast w ujęciu rocznym dynamika cen wyniosła 6,0%. Rynek oczekiwał wzrostu o 4,8% r/r. Było więc to znaczące negatywne zaskoczenie. Dodatkowo z poziomu 4,0% r/r do 4,3% r/r zrewidowano dane za marzec. Odczyt wskazuje na przyspieszenie dynamiki cen produkcyjnych względem poprzednich miesięcy, przy czym skala miesięcznego wzrostu była najwyższa od marca 2022 r. W ujęciu rocznym wzrost do 6,0% oznacza najwyższą dynamikę od grudnia 2022 r. Struktura wzrostu wskazuje na dominujący udział sektora usług, których ceny zwiększyły się o 1,2% w skali miesiąca i sektor ten odpowiadał za blisko 60% całkowitego wzrostu wskaźnika całego indeksu PPI. W ramach tej kategorii istotne znaczenie miał wzrost marż w handlu (2,7%), a także wzrost cen usług transportu i magazynowania (5,0%). Równocześnie ceny dóbr końcowych wzrosły o 2,0% miesiąc do miesiąca, przy czym ponad trzy czwarte tego wzrostu wynikało ze zwiększenia cen energii w tej kategorii o 7,8%. Oznacza to, podobnie jak dla CPI, koncentrację impulsu cenowego w komponentach związanych z energią w segmencie dóbr, podczas gdy komponent usługowy charakteryzował się szerzej rozłożonym wzrostem. Dodatkowo dynamika PPI bazowego (czyli po wyłączeniu żywności, energii oraz usług handlowych) osiągnęła 0,6% m/m i 4,4% r/r, przy oczekiwaniach, odpowiednio, 0,3% i 4,1%. Wartości te odzwierciedlają szybsze od oczekiwań zmiany cen w szerokim zakresie kategorii nieobjętych najbardziej zmiennymi komponentami koszyka. Generalnie dane miesięczne i roczne wskazują na jednoczesne występowanie silnych impulsów cenowych w wybranych kategoriach oraz rozszerzenie zakresu wzrostów na segment usługowy.

6. USA – ceny w imporcie i eksporcie
Bureau of Labor Statistics opublikowało również dane dotyczące cen w handlu zagranicznym. Ceny importu w USA wzrosły w kwietniu o 1,9% w ujęciu miesięcznym, po wzroście o 0,9% w marcu, natomiast ceny eksportu zwiększyły się o 3,3% w analogicznym ujęciu. Najświeższy odczyt wskazuje na przyspieszenie dynamiki cen zarówno w imporcie, jak i w eksporcie względem poprzedniego miesiąca. W ujęciu rocznym ceny importu wzrosły o 4,2%, co stanowi najwyższą dynamikę od października 2022 r. Jednocześnie dane roczne dla eksportu wskazują na wzrost o 8,8%. Struktura zmian cen importu wskazuje na istotny wpływ komponentu paliwowego. Ceny importu paliw i smarów wzrosły w kwietniu o 16,3% miesiąc do miesiąca, co było największym wzrostem od marca 2022 r. W tej kategorii ceny ropy naftowej i produktów ropopochodnych zwiększyły się o 19,0%, podczas gdy ceny importowanego gazu ziemnego spadły o 22,1%. W ujęciu rocznym ceny paliw importowanych były wyższe o 20,0%. Równolegle ceny importu, z wyłączeniem paliw, wzrosły o 0,8% w skali miesiąca, po wcześniejszym wzroście o 0,2% w marcu. Wzrost ten obejmował m.in. dobra kapitałowe, przemysłowe półfabrykaty oraz dobra konsumpcyjne, podczas gdy spadki odnotowano w segmentach związanych z motoryzacją. W przypadku cen eksportu miesięczny wzrost o 3,3% obejmował zarówno produkty rolne, jak i pozarolnicze, przy czym dynamika cen eksportu towarów pozarolniczych była wyższa (3,4%) niż w segmencie produktów rolnych (1,6%). Zestawienie danych miesięcznych i rocznych wskazuje na zróżnicowanie dynamiki cen pomiędzy komponentami paliwowymi i niepaliwowymi w imporcie oraz pomiędzy segmentami towarów rolnych i pozarolniczych w eksporcie.

7. USA – bilans handlowy
Zgodnie z komunikatem Bureau of Economic Analysis deficyt USA w handlu towarami i usługami wyniósł w marcu 60,3 mld USD, zwiększając się o 2,5 mld USD względem lutego. Najświeższy odczyt wskazuje na jednoczesny wzrost eksportu i importu, przy czym dynamika importu była wyższa. Eksport osiągnął poziom 320,9 mld USD (wzrost o 6,2 mld USD miesiąc do miesiąca), natomiast import wyniósł 381,2 mld USD (wzrost o 8,7 mld USD). W konsekwencji różnica pomiędzy importem a eksportem uległa zwiększeniu, co znalazło odzwierciedlenie w wyższej wartości deficytu całkowitego. Struktura bilansu handlowego wskazuje na pogłębienie deficytu w obszarze towarów, który wzrósł o 4,1 mld USD, do poziomu 88,7 mld USD. Jednocześnie odnotowano wzrost nadwyżki w usługach o 1,6 mld USD, do 28,4 mld USD, co częściowo kompensowało zmianę w segmencie towarowym. W ujęciu szczegółowym wzrost eksportu towarów (do 213,5 mld USD) był związany przede wszystkim ze zwiększeniem sprzedaży w kategorii surowców przemysłowych i materiałów, w tym ropy naftowej oraz produktów ropopochodnych. Wzrosty odnotowano także w eksporcie żywności, przy jednoczesnym spadku eksportu dóbr konsumpcyjnych. Eksport usług uległ nieznacznemu obniżeniu (do 107,4 mld USD), co było związane m.in. ze spadkiem przychodów z podróży. Po stronie importu wzrost dotyczył przede wszystkim dóbr, podczas gdy import usług uległ obniżeniu. Dane wskazują na zwiększenie przywozu towarów takich jak dobra kapitałowe, dobra konsumpcyjne oraz komponenty przemysłowe, co przekłada się na wzrost całkowitej wartości importu. W ujęciu narastającym od początku roku deficyt handlowy zmniejszył się o 211,2 mld USD względem analogicznego okresu roku poprzedniego, przy wzroście eksportu o 12,0% oraz spadku importu o 9,1%. Zestawienie tych zmian względem dynamik cen importu i eksportu prowadzi do obserwacji, że obserwowany wzrost wartości w imporcie jest w dużym stopniu związany ze wzrostem cen, szczególnie w segmencie paliw. W eksporcie wzrost cen przewyższa wzrost wartości, co wskazuje na słabszy komponent wolumenowy. Segment towarowy wykazuje silną wrażliwość na zmiany cen surowców, podczas gdy segment usługowy odzwierciedla głównie zmiany wolumenów. W części kategorii (zwłaszcza energii) zmiany cenowe dominują nad ilościowymi, podczas gdy w usługach obserwowane zmiany są zgodne z kierunkiem przepływów realnych.

Źródło: BEA. Opracowanie własne.

8. USA – rynek pracy
Dane za kwiecień z raportu o zatrudnieniu, publikowanego przez Authomatic Data Processing (ADP), okazały się nieco gorsze od oczekiwań. Liczba nowozatrudnionych wzrosła o 109 tys. wobec oczekiwanego wzrostu na poziomie 120 tys. Zatrudnienie wzrosło we wszystkich firmach pod względem wielkości, oprócz firm średnich, gdzie pracowników ubyło. Natomiast raport Challenger, Gray & Christmas, dotyczący liczby zapowiedzianych zwolnień, wskazuje, że amerykańscy pracodawcy ogłosili w kwietniu likwidację 83,4 tys. miejsc pracy, co stanowi wzrost o 38% w porównaniu z marcem. Jest to spadek o 21% w porównaniu z 105,4 tys. zwolnień ogłoszonych w tym samym miesiącu ubiegłego roku. Po stosunkowo dobrych danych ADP i Challenger dotyczących nowozatrudnionych i planowanych zwolnień przyszedł czas nad dane dotyczące zmian zatrudnienia w sektorach pozarolniczych. Zgodnie z komunikatem Bureau of Labor Statistics zatrudnienie w sektorze pozarolniczym wzrosło w kwietniu o 115 tys. Konsensus rynkowy wskazywał na wzrost na poziomie 65 tys. W górę zrewidowano również dane za marzec. Stopa bezrobocia pozostała bez zmian, na poziomie 4,3%. Poziom partycypacji spadł do 61,8%. Taka kombinacja zmian implikuje, że utrzymanie stopy bezrobocia na niezmienionym poziomie nie było wyłącznie efektem przyrostu zatrudnienia, lecz również wynikało ze zmniejszenia lub stabilizacji liczebności siły roboczej. W praktyce oznacza to, że część potencjalnej presji wzrostowej na stopę bezrobocia została zneutralizowana przez niższą aktywność zawodową. Wzrost liczby miejsc pracy koncentrował się w wybranych sektorach, w szczególności w ochronie zdrowia, transporcie i magazynowaniu oraz handlu detalicznym, podczas gdy zatrudnienie w sektorze administracji federalnej uległo dalszemu zmniejszeniu. Istotną zmianą w kwietniu był wzrost liczby osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy z przyczyn ekonomicznych o 445 tys., do poziomu 4,9 mln. Kategoria ta obejmuje osoby preferujące pracę w pełnym wymiarze, których czas pracy został ograniczony, lub które nie mogły znaleźć zatrudnienia pełnoetatowego. Zestawienie danych z badania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych wskazuje na jednoczesne występowanie przyrostu zatrudnienia w wybranych sektorach oraz względną stabilizację głównych wskaźników rynku pracy, przy zmianach w strukturze zatrudnienia i formach zaangażowania pracowników.

Źródło: ADP. Opracowanie własne.

9. USA – nastroje małych przedsiębiorców
Zgodnie z komunikatem National Federation of Independent Business indeks nastrojów małych przedsiębiorców wzrósł w kwietniu o 0,1 pkt, do poziomu 95,9 pkt., pozostając drugi miesiąc z rzędu poniżej swojej 52‑letniej średniej wynoszącej 98,0 pkt. Jednocześnie indeks niepewności obniżył się o 4 pkt, do poziomu 88 pkt., pozostając istotnie powyżej wartości historycznych. W strukturze komponentów odnotowano spadek indeksu zatrudnienia z 101,6 pkt. do 100,4 pkt., co oznacza drugą kolejną miesięczną obniżkę i poziom niższy od średniej z 2025 r., choć nadal powyżej wieloletniego punktu odniesienia. Jednocześnie 18% właścicieli przedsiębiorstw wskazało jakość siły roboczej jako najważniejszy problem, co oznacza wzrost o 3 pkt względem poprzedniego miesiąca i utrzymanie tej kategorii jako dominującego ograniczenia działalności. W tym sektorze, podobnie jak w wynikach przedstawionych w badaniu ISM, widoczna jest presja cenowa. Odsetek przedsiębiorców podnoszących ceny sprzedaży wzrósł o 5 pkt, do poziomu 30%, a udział planujących dalsze podwyżki w najbliższych trzech miesiącach ukształtował się na poziomie 27%. Równolegle pogorszeniu uległy wskaźniki sprzedaży: saldo firm raportujących wzrost przychodów nominalnych wyniosło −8%, a oczekiwania dotyczące realnej sprzedaży w kolejnym kwartale spadły do 3%, osiągając najniższy poziom od roku. Jednocześnie oczekiwania dotyczące poprawy warunków prowadzenia działalności obniżyły się o 7 pkt, do poziomu 4%, co stanowi czwarty z rzędu spadek oraz najniższy poziom od października 2024 r. Zestawienie tych danych wskazuje na jednoczesne utrzymanie poziomu nastrojów w pobliżu wartości z poprzedniego miesiąca oraz zmiany w poszczególnych komponentach, obejmujące rynek pracy, ceny, sprzedaż oraz oczekiwania dotyczące przyszłej aktywności gospodarczej.

10. Japonia – PPI
Presja cenowa związana z sytuacją na Bliskim Wschodzie zaczyna być również widoczna w sektorze przedsiębiorstw w Japonii. Wartość indeksu PPI wzrosła w ujęciu miesięcznym o 2,3% wobec oczekiwań na poziomie 0,8% m/m. W ujęciu rocznym wzrost wyniósł 4,9% wobec oczekiwanych 3,0%. W górę zrewidowano dane za marzec.

W tym tygodniu:

Polska: nastroje konsumentów, wykonanie budżetu, inflacja bazowa, wynagrodzenia, produkcja przemysłowa, produkcja budowlano-montażowa, PPI
Strefa euro: bilans handlowy, CPI, produkcja budowlano-montażowa, nastroje konsumentów, prognozy ekonomiczne Komisji Europejskiej, PKB (Niemcy), IFO
USA: wskaźniki sentymentu
Chiny: sprzedaż detaliczna, produkcja przemysłowa
Japonia: PKB, dane z przemysłu, bilans handlowy, CPI